Nhật Bản, bản sắc nhạt nhòa (P.2)

Phong trào bình đẳng giới “nâng cấp vượt mức và sai lạc”. Người phụ nữ đã vùng lên, phơi bày sức mạnh tiềm tàng - sự mạnh mẽ thật sự. Và … bên kia thái cực, người đàn ông đã trở nên yếu đuối, mất dần đức tin - sức mạnh về bản lĩnh đàn ông.

Trước sự nóng bỏng, mãnh liệt, khả năng càn quét, tì đè, lấn lướt của phái yếu không còn yếu trên mọi lĩnh vực. Người đàn ông Nhật đã có dấu hiệu hụt hẫng, hoang mang, e dè nửa còn lại.

Một tạo vật của tâm ý sự sống tồn tại cùng chiều dài lịch sử phát triển, tiến hóa của sự sống đảm nhiệm vai trò duy trì sự tồn vong của sự sống, của chủng loài đã bị hủy vì giá trị của sự tồn tại không còn ý nghĩa và trở thành “gánh nặng” tâm lý nơi người đàn ông.

Tôi đang diễn tả về đồ vật gì mà nghe chừng gốc tích sâu xa mang đầy tính triết lý mà lại là hiện vật có nơi người đàn ông? Và hiện vật này đã bị hủy vì lý do cụ thể là gì?

Lại là một vấn đề nghe chừng dung tục. Tôi đang nói đến dương vật của người đàn ông. Vấn đề đó là đã có một người đàn ông Nhật nhận ra sự tồn tại không cần thiết của hiện vật, hiện vật đã trở thành “của nợ”. Cũng như phần ruột thừa ở một số nước phương Tây vì là thừa nên đã được cắt đi. Và của nợ không cần dùng đến đã bị cắt đi.

Dẫu sao cũng nuôi giữ bấy nhiêu năm chẳng lẽ vất đi thì đúng là “của nợ”. Một cuộc rao bán đã xác lập và đã có một số người đăng ký thưởng thức món “xúc xích” thịt người do chính chủ chế biến. Quả thật là một câu chuyện viễn tưởng trong mơ.

Nhưng đó lại là sự thật. Đã có một người Nhật cắt đứt và chế biến “cậu nhỏ” của chính mình và đã có người đặt mua rồi “ngấu nghiến” một món ăn vô cùng đặt biệt - Một bữa tiệc có một không hai, vô tiền khoáng hậu.

Mọi việc dường như đều hợp pháp. Chàng thanh niên không sai, người mua “hàng” không sai. Và… đó là giá trị của con người trong lối sống thực dụng, hưởng thụ lầm lạc, sự hiểu biết vượt chuẩn.

Ai đã sai?

Không ai sai cả. Hơn nữa, đó chỉ là hiện tượng, một sự cố xảy ra nơi một số ít người lập dị.

Đúng thật! Đó chỉ là hiện tượng. Duy có điều hiện tượng đó đang bộc lộ rõ tư duy, nhận thức, giá trị của con người ở thời điểm hiện tại. Và… nếu cho rằng đấy chỉ là hiện tượng thì bản chất, giá trị con người hiện tại đã phơi bày như thế từ lâu.

Và một người thanh niên khác đã quyết định tổ chức hôn lễ với một cô dâu là một hotgirl ảo, một hình ảnh người huyễn có trên mạng internet chứ không là một cô gái bằng xương, bằng thịt thông thường. Dường như đây cũng là một người Nhật.

Tại sao cánh mày râu Nhật lại quay lưng với những cô gái Nhật, ước mơ một thời của cánh đàn ông trên toàn thế giới?

Phải chăng sự vùng lên mạnh mẽ của người nữ đã khiến người đàn ông bàng hoàng, khiếp sợ?

Một gia đình bị trói vào sự thực dụng, tiền… tiền… và tiền. Hưởng thụ và hụt hẫng. Đó là tình cảnh gia đình, xã hội Nhật ngày nay chăng?

Thay đổi dân số đã tạo ra các vấn đề xã hội, đặc biệt là sự suy giảm lực lượng lao động đồng thời gia tăng chi phí cho phúc lợi xã hội như vấn đề lương hưu. Do các vấn đề kinh tế và xã hội, nhiều người trẻ Nhật Bản hiện có xu hướng không kết hôn hoặc sinh con khi trưởng thành, khiến tỉ suất sinh đẻ đang giảm mạnh. Dân số nước Nhật Bản dự tính sẽ giảm xuống còn 100 triệu người vào năm 2050 và 64 triệu người vào năm 2100. Chính quyền và các nhà hoạch định dân số đang đau đầu để giải quyết vấn đề này.

Nhập cư và gia tăng khuyến khích sinh đẻ đang được xem là giải pháp để cung cấp lực lượng lao động cho sự lão hóa của dân số nhằm duy trì sự phát triển của nền kinh tế khổng lồ lớn thứ hai trên thế giới.

(Lược trích báo mạng về Nhật Bản)

Chẳng biết từ bao giờ nhận thức của con người đại diện cho tri thức nhân loại, những chuyên gia đánh giá xã hội đã đồng qui con người là gánh nặng, là của nợ.

Tại sao tôi lại đưa ra nhận định này?

Vì lẽ làm người có ai lại không già. Và… theo nhận định trên thì phải chăng con người già đi sẽ phải chịu trách nhiệm cho việc suy giảm lực lượng lao động và làm tăng chi phí phúc lợi xã hội cùng lương hưu? Con người làm việc suốt đời và luôn mắc nợ xã hội, mắc nợ nhà nước, là gánh nặng quốc gia. Thật là chuyên gia nhận định đúng theo phong cách chuyên gia, người thường thật khó mong hiểu đặng.

Một hiện trạng không kết hôn, không sinh con đang bùng phát ở Nhật Bản. Và lý do được đổ lỗi là các vấn đề kinh tế - xã hội. Vai trò của những nhà quản lý bị ém nhẹm, hay không đề cập đến.

Dân số người Nhật hiện trên dưới 127 triệu người. Dự kiến sẽ giảm còn 100 triệu người năm 2050 và 64 triệu người ở năm 2100.

Thế là việc nhập cư, khuyến khích sinh đẻ đang được đặt làm giải pháp trung tâm, căng cơ cho việc bổ sung lực lượng lao động nhằm “nắm giữ” vai trò nền kinh tế đứng thứ 2 trên toàn thế giới.

Sự điều tiết xã hội dựa vào niềm tự hào ảo tưởng mà không dựa vào thực tế xã hội.

Quả thật là tầm nhìn 100 năm không thấy được 10 năm và ngược lại tầm nhìn 10 năm không thấy được 100 năm. Những bước đi chệch choạng, những định hướng sai lầm có nơi nhận thức, tư duy của những nhà quản lý xã hội.

Hiển nhiên việc điều tiết xã hội lầm lạc khó thể nhằm vào người dân thường mà đổ trách nhiệm. Bởi lẽ họ chính là nạn nhân chịu “tổn thất” nặng nề nhất từ sự phát triển sai lầm. Tuy nhiên, họ cũng gánh phần trách nhiệm liên đới do quá thực dụng, ích kỷ, yếu đuối và nhu nhược. Nhà quản lý chịu trách nhiệm phần lớn sai lầm nơi việc xây dựng, định hướng phát triển đất nước.

Một nước Nhật với bản sắc nhạt nhòa vì theo đuổi tham vọng thần long, mãnh sư nhưng chỉ thấy hình hài một con rắn bệnh đang cố trèo lên dốc bằng chiếc đuôi rướm máu.

Ngày nay, nhân loại đang nhìn về người Nhật ngưỡng mộ bằng tiềm thức xa xưa. Và… mai này nhân loại sẽ thấy người Nhật trong hình hài nào khi mà giá trị bản sắc, khí tiết người Nhật một thời đã không còn nữa?

Một con ong chăm chỉ ư?

Tại sao không phải là một con rồng, một con mãnh sư?

Và ngay cả một con ong chăm chỉ cũng không thể giữ người Nhật lại nơi tâm trí ngưỡng vọng của nhân loại. Người Nhật đã, đang xây nhà trên hư không và sự sụp đổ Tòa cao ốc Nhật là điều khó tránh khỏi.

Tại sao tôi nói tầm nhìn trăm năm không thấy được 10 năm? Tại sao tầm nhìn 10 năm không nhận biết 100 năm?

Nhật Bản sau thế chiến thứ II thật sự hoang tàn đổ nát. Nghị lực tồn tại phi thường đã giúp người Nhật đứng lên tạo nên cú hích lịch sử “Thần kỳ Nhật Bản”. Chưa đầy 30 năm từ đống hoang tàn kinh tế Nhật Bản chiếm lĩnh vị trí thứ 2 toàn thế giới.

Rơi vào thảm cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu những năm 1990 kinh tế Nhật Bản chững lại, tuột dốc, dần ổn định và tiếp tục phạm sai lầm. Đây là dấu vết của tầm nhìn 10 năm không nhận biết 100 năm.

Do bị cuốn vào nền kinh tế sản xuất hàng hóa người Nhật cũng như phần lớn các nước phát triển trên thế giới đều không nhận diện được mối nguy từ bong bóng bất động sản cũng như thị trường tín dụng. Đây là tầm nhìn 10 năm không thấy được 100 năm. Vì vấn đề bong bóng bất động sản và hệ thống tín dụng không phải là gốc của sự khủng hoảng. Thậm chí khi sụp hầm vào những năm 1990 các chuyên gia đã mơ hồ hoặc né tránh vấn đề gây nên khủng hoảng bằng cụm từ Suy thoái kinh tế chứ không là bong bóng bất động sản, hệ thống tín dụng. Để tiếp tục duy trì sự phát triển kinh tế các chuyên gia, các nhà quản lý xã hội không ngừng bơm tiền vào nhằm giải cứu bất động sản cùng hệ thống tín dụng.

Do nhận định sai gốc bệnh nên đã có một lượng giá trị thặng dư ảo được bơm vào mọi sản phẩm hàng hóa gồm cả bất động sản, hệ thống tín dụng. Và kết quả là khi bong bóng bất động sản cũng như thị trường tín dụng gặp sự cố thì tất cả đều sụp hầm.

Hiện nay, khi nhận ra mối nguy bong bóng bất động sản và hệ thống tín dụng thì các nhà quản lý vẫn không thể khắc phục được sự cố khủng hoảng là vì đâu?

Vì tầm nhìn 10, 100 năm không thấy được 1000 năm. Do nhận diện sai đối tượng nên khó thể đưa ra được giải pháp vẹn toàn. Do cả nghĩ con bệnh là bất động sản, là hệ thống ngân hàng, tiền tệ nên ra sức điều trị. Tuy nhiên, do không xác định rõ triệu chứng bệnh, không thể định bệnh nên việc điều trị dựa vào phán đoán chủ quan có thể do thiếu đói, thiếu dưỡng khí và thế là cho ăn, thổi hơi vào.

Nhưng vấn đề là con bệnh đang đầy hơi, chướng bụng. Thế nên cứ bơm thêm vào thì con bệnh càng ngoắc ngoải, thều thào, ì ạch, sớm chết. Nếu cứ mãi bơm thì có lúc con bệnh bất động sản, tài chính ngân hàng sẽ nổ tan xác mà thôi.

Con bệnh bất động sản, tín dụng,… chỉ là con bệnh thứ cấp. Con bệnh thật sự chính là giá trị ảo trong sản phẩm hàng hóa đã vượt mức bão hòa, vượt mức cho phép. Nếu muốn tồn tại thì giải pháp “xì hơi” quả bóng thặng dư ảo có trong mọi sản phẩm hàng hóa là giải pháp cứu cánh, then chốt cứu nguy sự khủng hoảng kinh tế trên diện rộng.

Muốn làm được điều này thì phải xét đến yếu tố tác nhân gây bệnh. Mọi sự khủng hoảng trên thế giới đều phát khởi từ con người. Thế nên việc điều trị cần bắt đầu nơi con người. Con người chính là con bệnh cần được điều trị trước nhất.

…

Quay lại vấn đề tầm nhìn 10 năm không thấy được 100 năm, đánh mất 1000 năm ở Nhật Bản.

Để tạo nên kỳ tích Thần kỳ Nhật Bản, người Nhật đã đánh mất khá nhiều thứ. Bản sắc, khí tiết không được rèn dũa, trao dồi đã mai một trong tư duy, nhận thức, ý thức người Nhật.

Vì các nhà quản lý xã hội cố bám víu niềm tự hào “Thần kỳ Nhật Bản” đã điều tiết xã hội một cách chủ quan, kém cỏi. Để duy trì vị trí nền kinh tế số 2 trên thế giới các nhà quản lý đã biến người Nhật trở thành những con ong chăm chỉ.

Muốn làm được điều này thì chỉ có tiền và lối sống thực dụng mới có thể biến con người thành con ong chăm chỉ. Và chủ nghĩa vật chất, nếp nghĩ thực dụng đã được thế hệ trước “gieo mầm” cho nhận thức giới trẻ.

Việc quản lý xã hội và việc giáo dục đã phạm sai lầm nghiêm trọng qua việc thực thi giáo dục gần như là “tẩy não” thế hệ trẻ về khí tiết, về bản sắc dân tộc bằng vào việc “nhồi sọ” khối lượng kiến thức khổng lồ về khoa học, công nghệ, hiện đại, niềm tự hào “Thần kỳ Nhật Bản”,…

Và khi sự thực dụng xâm thực vào nếp nghĩ của giới trẻ thì họ đã tự nhận thức, tư duy để có thật nhiều tiền mà không cần đến sự định hướng lỗi thời của thế hệ cha ông. Bỏ lại một thế hệ già nua lẩm cẩm, giới trẻ đã dấn thân về thành thị, mau chóng hòa nhập để trở thành những con ong chăm chỉ để “ôm ấp”, nuôi giữ niềm tự hào nền kinh tế thứ 2 trên toàn thế giới nơi các nhà quản lý xã hội.

Nhưng những con ong chăm chỉ đã không thể mãi ngự trị vị trí thứ 2 về kinh tế ở thế giới. Vì đã có những con kiến cần mẫn Trung Quốc ngoi lên giành lấy vị trí thứ 2. Quả thật 127 triệu con ong chăm chỉ khó mong vượt mặt gần 1,3 tỷ con kiến cần mẫn. Nhất là khi công nghệ, khoa học kĩ thuật,… đã không còn giới hạn tuyệt mật, không thể nắm bắt và khủng hoảng kinh tế cứ kéo dài triền miên.

Và … dù cho Nhật Bản có giữ được vị trí thứ 2 hoặc giành lấy vị trí nền kinh tế số 1 thế giới thì đã sao?

Khi đó, Nhật Bản sẽ được gì và mất gì?

Nhật Bản sẽ lại được nhân loại ngưỡng vọng chăng?

Điều đó cũng quan trọng nhưng điều quan trọng hơn là Tiếng nói các nhà quản lý trên trường quốc tế sẽ “nặng ký” hơn. Với các nhà quản lý kinh tế thì tiền sẽ gom góp nhiều hơn. Và … mất.

Mất gì?

Bản sắc, khí tiết người Nhật. Những nét văn hóa truyền thống đặc thù phong cách Nhật. Một lối sống tự tại, thảnh thơi. Tình cảm, sự gắn kết gia đình, dòng tộc. Một cuộc sống đơn giản của con người… Đó là những thứ đã mất đi.

Và… các nhà quản lý xã hội, lãnh đạo đất nước Nhật Bản đã chịu trách nhiệm gì cho những mất mát to lớn ở người Nhật?

Phải chăng tầm nhìn 100 năm không thấy 10 năm và đánh mất giá trị bản sắc hàng ngàn năm?

Người Nhật mất cả một cuộc sống giản đơn. Đó là sự mất mát không gì bù đắp được. Vì đó là giá trị của sự sống ở mỗi con người. Được biết hiện nay đa số người Nhật trưởng thành chỉ có 5 giờ là khoảng thời gian dành cho việc ngủ. Còn phần lớn thời gian đều bị “cuốn” vào công việc. Và mục đích duy nhất là kiếm tiền phục vụ cuộc sống. Dù vậy cho đến cuối đời người Nhật vẫn là “của nợ” của xã hội.

Khủng hoảng người già đã thật sự xảy ra trên nước Nhật (Bạn có thể tham khảo thêm bài viết Câu chuyện người già).

Một nước Nhật hiện đại, năng động, cực kỳ phát triển là một đất nước có một lượng người làm nô lệ cho cuộc sống vật chất, lối sống thực dụng cao độ. Và … con người đã làm nô lệ cho xã hội mà nhất là cho chính mình một cách hăng say quên cả tháng năm, ngày và đêm, niềm vui và hạnh phúc, tủi buồn và cô đơn, gia đình và cha mẹ,…

Tất cả đều quên thì còn gì để xác định con người đã sống?

Một con người đang sống mà lại đánh mất sự sống thì sống có đáng gì?

Phải chăng sống mà như thế gọi là sống sao hợp lẽ?

Người Nhật vẫn đang cắm cúi kiếm thật nhiều tiền để phục vụ nhu cầu sống của một cuộc sống đánh mất giá trị nên đã chưa “đòi hỏi” giới lãnh đạo, nhà quản lý về trách nhiệm những thứ đã mất đi.

Và… cho đến một lúc nào đó họ chợt nhớ về bản sắc, khí tiết, giá trị cuộc sống thì họ sẽ “đòi” một ai đó chịu trách nhiệm. Khi đó, các nhà quản lý sẽ phải có những câu trả lời thiết thực, xác đáng.

Tin rằng các nhà quản lý xã hội sẽ không thể trả lời chuẩn mực, rốt ráo những câu hỏi của người Nhật nếu không sớm sửa sai ngay thời điểm hiện tại.

Hãy nên nhớ rằng “Dù là những thứ mất đi để phục vụ tham vọng thần long, mãnh sư là không thể cầm nắm, nếm ngửi hay ăn được nhưng đó mới chính thật là giá trị bản sắc người Nhật. Nền kinh tế số 1, số 2 thế giới, khoa học công nghệ hiện đại, tối tân không thể là “điểm nhấn”, là nét đặc trưng của người Nhật.

Thế nên, nếu có sự chọn lựa đánh đổi nền kinh tế số 2, số 3 thế giới bằng bản sắc, khí tiết người Nhật thì người Nhật sẽ đưa ra chọn lựa nào?

Đó chính là tương lai của nước Nhật.