Câu chuyện về người già

Mặt trái của chủ nghĩa thực dụng

Đã có nhiều quốc gia phát triển trên thế giới đang đau đầu về việc những người già bị xua đuổi, hắt hủi, sống tạm bợ ngoài xã hội - Sự khủng hoảng nhân đạo đối với người già.

Thế hệ trẻ hiện nay, không ít người gần như vô lương tâm khi nhận lấy những đồng lương hưu trí, tiền bảo trợ xã hội dành cho người già để chi tiêu còn người già - Cha mẹ, ông bà họ.

Lẽ ra phải được họ phụng dưỡng thì phải lăn lê đầu đường, xó chợ, sống chui rúc dưới gầm cầu.

Tại sao lại như vậy?

Câu trả lời nhận được là người già cả, lớn tuổi trở nên trái tính, trái nết, cáu gắt, khó chịu. Họ tự ý bỏ nhà đi, không ai quản được. Câu trả lời này là không sai nhưng hoàn toàn không thật đầy đủ.

Câu trả lời có phần đầy đủ hơn “Đó là sai lầm về ý thức, nhận thức của cả một thế hệ”.

Ở một góc nhìn tổng thể, tôi sẽ có câu trả lời có phần khác biệt.

Trong trường hợp này, tôi sẽ tạm dùng cụm từ chúng ta để trình bày. Đại diện cho cụm từ chúng ta mà tôi đề cập là cả một thế hệ gồm toàn bộ những người trưởng thành, là lực lượng lao động chính của xã hội hiện nay.

Câu chuyện bắt đầu.

Chúng ta chỉ là những đứa trẻ của thế hệ đi trước - Người già. Là người già trong mắt của thế hệ tương lai - Người trẻ - Những người con của chúng ta trong thời khắc hiện tại.

Điều đó có nghĩa là những lỗi lầm chúng ta đang mắc phải hiện nay là lỗi lầm của những người đi trước - Cha mẹ, ông bà - Họ cũng lại là nạn nhân phải nhận lấy hậu quả từ lỗi lầm của chính mình.

Chúng ta cần phải khôn ngoan hơn để tránh mắc phải những sai lầm xưa cũ.

Với tôi, những đứa trẻ luôn vô tội. Lỗi lầm của chúng gây ra phần lớn do sự giáo dục, sự thiếu hiểu biết của người lớn đã dạy chúng. Chúng chỉ làm đúng theo những gì mà chúng học được từ người lớn. Và khi chúng ta chưa thực sự hiểu biết đầy đủ về cuộc sống, chúng ta chỉ là những cậu bé đáng thương.

Nhưng nếu chúng ta không mở lòng ra học hỏi nhằm đạt được sự hiểu biết thì mai này chúng ta sẽ lại là những người già đáng bỏ đi, tội nghiệp.

Câu chuyện có vẻ vòng vo, dài dòng nhưng bây giờ mới thật sự bắt đầu câu chuyện.

Nhiều quốc gia Phương Tây, Mỹ,… đã tạo ra chủ nghĩa vật chất thực dụng, không ít người đã tự hào về chủ nghĩa thực dụng. Một sự lầm lạc đáng thương!

Khi vật chất quyết định ý thức, vấn đề tình thương yêu sẽ bị xem nhẹ. Mối quan hệ giữa người với người chỉ còn là trách nhiệm.

Xã hội phải có trách nhiệm đối với người già bằng tiền hưu trí, tiền bảo trợ,… xem như là trả ơn người đi trước. Nhưng khi tình yêu thương không còn thì vấn đề trở nên nghiêm trọng.

Thêm vào đó, áp lực cuộc sống ngày thêm khó khăn, thế hệ ngày nay bộn bề với những lo toan cơm áo gạo tiền, vợ chồng, con cái,… đứng trước những khó khăn về kinh tế,…

Khi họ về đến nhà lại nghe thế hệ người già càu nhàu, kể lại những công trạng hào hùng, tính tình thì cáu gắt, khó chịu. Trong tâm trạng buồn bực, bế tắc những người con sẽ dễ dàng trách “Đã không làm ra tiền của mà lại thích càu nhàu, rầy la con cháu. Ở được thì ở không ở được thì đi cho rảnh nợ”.

Thế là người già bị đẩy ra ngoài đường.

Đây phải chăng là câu chuyện viễn tưởng mà tôi đang cố tạo dựng?

Có lẽ không còn lâu nữa nhân loại sẽ chứng kiến rất nhiều quốc gia rơi vào con đường tăm tối này.

Nhật Bản:

Sau thế chiến thứ hai chỉ còn lại một đống đổ nát, hoang tàn. Niềm tự hào dân tộc bị tổn thương, giới lãnh đạo đã đặt ra mục tiêu “Biến Nhật Bản thành một cường quốc hùng mạnh về kinh tế, khoa học,… bằng mọi giá”.

Người Nhật vốn lắm nhân tài, cùng với tinh thần cầu tiến, ham học. Thế hệ trước thắt lưng buộc bụng đào tạo thế hệ trẻ tài giỏi.

Chỉ cần khoảng thời gian rất ngắn kinh tế, khoa học của Nhật phát triển vượt bậc “Nhật Bản trở thành con rồng hùng mạnh bậc nhất”.

Sự phát triển quá nhanh về kinh tế đã tạo ra một lỗ hổng tinh thần không hề nhỏ cho thế hệ trẻ người Nhật.

Chủ nghĩa thực dụng phương Tây đã thâm nhập sâu vào hệ tư tưởng người Nhật. Mối quan hệ giữa người với người chỉ là sợi dây ràng buộc mong manh - Trách nhiệm. Tình cảm thương yêu bị vùi lấp bằng tài sản, của cải, toan tính,…

Đã có rất nhiều người Nhật tài năng hụt hẫng tìm đến cái chết. Sự thực dụng ở thế hệ trẻ, sự khó khăn trong cuộc sống,... đã ép những người Nhật già nua, không lợi ích ra gầm cầu, nhà tạm.

Sự giàu có, cường thịnh của một nền kinh tế lớn mạnh không che đậy được sự thật. Họ không bảo bọc, nuôi dưỡng được những người già nua - Những người đã biến nước Nhật thành con rồng hùng mạnh.

Những người Nhật lớn tuổi đang nghĩ gì?

Họ nghĩ về một quá khứ hào hùng, những hy sinh lớn lao mà họ đã bỏ ra để tạo dựng một nước Nhật giàu mạnh. Không chỉ có thế, họ đang nuối tiếc, xót thương cho chính thân phận họ. Họ cũng không thể nghĩ ra được “Tại sao họ có số phận như thế?”.

Thế hệ trẻ người Nhật đang làm gì?

Họ đang bị cuốn vào vòng quay của chủ nghĩa thực dụng, của việc phát triển kinh tế lớn mạnh thêm.

Họ đang nghĩ gì?

Họ nghĩ cách để có thật nhiều tiền tài, cách thâu tóm danh vọng. Họ quên mất một quy luật - Vật tráng tắc lão, thị vị bất đạo. Bất đạo tảo dĩ - Vật gì cũng vậy, cường tráng rồi thì sẽ già. Vĩnh viễn không có việc cường tráng mãi, cường tráng mãi là trái đạo, trái quy luật. Trái đạo tất sẽ bị diệt vong, suy kiệt.

...

Bạn có nhận thấy các nền văn minh cổ, các quốc gia cường thịnh như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Liên Xô, Mỹ, Châu Âu,… phải chăng đã tàn lụi, biến mất hoặc chựng lại một cách khó hiểu?

Tại sao lại  xảy ra những hiện tượng trên?

Có phải lòng tham dục mù quáng của loài người đã hủy hoại sự tồn tại và phát triển của các nền văn minh?

Tại sao các nền kinh tế lớn mạnh lại chựng lại một cách khó hiểu?

Để đơn giản vấn đề, tôi sẽ xem nền kinh tế như là một cánh đồng trồng lúa mì.

Với trình độ sản xuất thấp, con người chỉ có thể sản xuất được 5 tấn/ha. Khoa học phát triển và trình độ sản xuất nâng cao, con người có thể đạt được sản lượng 15 tấn/ha.

Đó cũng là giới hạn về năng suất của cánh đồng trên. Không thể có việc, con người có thể nâng cao năng suất cánh đồng lúa mì lên mãi được vì rất nhiều nguyên do.

Về chủ quan thì do yếu tố con người. Về khách quan thì quá trình canh tác sẽ phát sinh vấn đề thiên tai, dịch bệnh,… Và ... Yếu tố con người lại là yếu tố tiên quyết và khó lường hơn cả.

Lý giải?

Khi con người chưa nhiều hiểu biết, cuộc sống nhiều khó khăn, họ lao vào việc sản xuất để tích lũy thật nhiều tiền của nhằm đảm bảo cho cuộc sống ổn định. Nhờ sự tiến bộ kỹ thuật khoa học, họ nhanh chóng làm giàu, cuộc sống đã ổn định thì họ sẽ không lao vào sản xuất như trước. Họ hiểu rằng họ còn phải hưởng thụ, nếm trải cuộc sống. Thế nên, năng suất của cánh đồng lúa mạch sẽ chựng lại hoặc giảm thấp xuống dưới 15 tấn/ha là lẽ dĩ nhiên mà ở góc nhìn tổng thể con người sẽ dễ dàng chấp nhận. Vì trên thực tế, những con người trên cánh đồng đó chỉ cần năng suất 8 tấn/năm là họ đã có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Họ sẽ có cuộc sống tốt hơn cuộc sống mà họ phải tất bậc tạo ra 15 tấn/ha.

Hiện nay, nhân loại đang vấp phải những sai lầm tương tự. Nhân loại luôn đặt các chỉ tiêu tăng trưởng về kinh tế, giáo dục, chính trị, công nghệ và các ngành nghề khác nhau luôn tăng lên qua từng năm nhưng lại không nhận ra được định mức, giới hạn phát triển của từng ngành.

Và ngược lại, xã hội lại đặt mục tiêu giảm dân số.

Khi bạn nhìn ở góc nhìn tổng thể, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy nhân loại đang điều tiết mọi vấn đề ở góc nhìn hạn hẹp, chủ quan và không dựa vào hiện trạng thực tế.

Việc suy thoái nhân đạo - Người già bị bỏ rơi sẽ không ngừng tăng lên trong tương lai và lan rộng trên phạm vi thế giới. Đây là cái giá phải trả cho những sai lầm của thế hệ người đi trước. Thế hệ hiện tại không mắc nhiều lỗi lầm trong vấn đề này. Thế hệ đi trước đã dạy họ sống ích kỷ, sống trong niềm tự hào dân tộc ảo tưởng và họ sống đúng theo những gì họ đã học.

Cụ thể, người Nhật đã tạo ra một thế hệ trẻ tài giỏi về khoa học, kinh tế, giáo dục, cách làm giàu mạnh đất nước và sống kiêu hãnh về điều đó. Nhưng họ đã quên hoặc không còn thời gian để dạy thế hệ trẻ sống trong yêu thương.

Đây là sai lầm của cả một thế hệ. Sự mải mê theo đuổi vật chất đã khiến người Nhật và nhiều quốc gia khác chưa nhận ra sai lầm này.

Sự cảnh tỉnh của tôi có thể gây sự hận thù trong lòng người Nhật vì đã chạm vào lòng tự tôn dân tộc, tôi sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm về tất cả những gì được trình bày trong quyển sách.

Viết về vấn đề này tôi không chỉ cảnh tỉnh người Nhật, tôi muốn cảnh tỉnh cả nhân loại. Đặc biệt là các nước đã, đang và sẽ phát triển tham vọng hóa rồng, mãnh sư. Đừng đắm chìm trong sự hào nhoáng phát triển kinh tế, khoa học, giáo dục, quốc phòng,… Đánh mất sự quân bình giữa vật chất và tinh thần của thế hệ tương lai, bạn sẽ là nạn nhân của chính bạn. Khi đó, những con rồng, những con mãnh sư sẽ hiện rõ hình hài của những con rắn bệnh.

Sự suy thoái nhân đạo này đã, đang và sẽ diễn ra ở nhiều quốc gia khác nhau như Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam, Châu Âu, Thái Lan, HongKong,…

Khi bạn không còn trẻ, bạn sẽ sống ở đâu?

Tôi không hy vọng bạn sẽ phải làm sống lại quá khứ, cố níu giữ, ngụy tạo rồi hối tiếc nhận ra đó chỉ là kí ức.

Tôi đang gửi thông điệp về sự suy thoái nhân đạo đến nhân loại - Cảnh tỉnh nhân loại sớm nhìn nhận rõ sai lầm về lối sống thực dụng, ích kỷ và có hướng khắc phục tốt nhất.

Đồng thời là việc hạn chế sự suy thoái nhân đạo lan rộng trên phạm vi thế giới.

Có lẽ nhân loại sẽ mất rất nhiều thời gian để khắc phục sai lầm này vì đây là sai lầm của cả một thế hệ. Nhất là khi chủ nghĩa thực dụng đang thống trị tư tưởng của thế hệ hiện tại và tương lai.