Chim thiên nga lại trúng tên

 Ngày mai trong đám xuân xanh ấy

 Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi.

Rời đất Hà Thành, tôi lại ghé miền Trung. Tôi đã trình bày ý định viết một quyển sách nói về  những lầm lạc của Phật giáo đương đại với một Phật tử.

Người Phật tử nói: Cần gì phải ra đến miền Bắc mới thấy những điều trái tai gai mắt đó. Ở đây những sự việc đó xảy ra thường ngày . Thế nên những cư sĩ tại gia đi chùa lễ Phật, gặp sư thì họ cũng chắp tay búp sen vái chào nhưng có mấy ai tin vào đạo hạnh của sư. Gia đình nào có người mất thì cũng mời sư và đạo tràng về cúng lễ, hộ niệm,… chỉ nhằm an lòng người sống, người chết thôi và cũng mất không ít tiền để làm những việc đó.

Người Phật tử  nói thêm: Vừa rồi cậu có đi viếng chùa gặp hôm chùa tổ chức giới đàn. Cậu gặp một Phật tử có thâm niên về Phật học. Người đó nói với cậu “Anh có thấy các Tăng sinh của chùa đẹp không?”. Cậu phải thừa nhận “Đúng là Tăng sinh người nào cũng cao ráo, đẹp trai; Da dẻ trắng trẻo, hồng hào, tươi nhuận,…”. Người Phật tử kia tiếp lời: “Để có được những Tăng sinh kia là bao nhiêu tiền của xã hội. Sau khi tốt nghiệp các Tăng sinh sẽ được phân bổ về các chùa. Số đông Tăng sinh bị các cô, các bà “bắt ra” khỏi chùa, hoàn tục lập gia đình, sinh con đẻ cái. Thật đáng tiếc!”.

Những điều tôi được nghe ở mảnh đất miền Trung cũng không có gì mới lạ. Không chỉ riêng gì miền Bắc, miền Trung; Phật giáo miền Nam cũng có khác gì. Về hiện tượng biểu hiện thì có những sai khác nhưng về bản chất thì là như nhau – Phật giáo suy vi, mập mờ và hỗn độn. Sự hỗn độn không chỉ ở trong hàng ngũ Tăng đoàn mà cả ở những người cư sĩ tại gia. Phần lớn những người cư sĩ một khi vướng vào kiến chấp lấy giáo lý kinh điển Phật làm cái hiểu của họ thì họ mang giáo lý ra tranh luận hơn thua, hay dở giữa các tông giáo và cả những việc ở đời thường. Những lúc đuối lý thì họ cương quyết chống chế “Sắc tức thị không, không tức thị sắc”. Họ tự che mờ mắt rồi nhận đó là chân lý. Thật đáng thương xót! Vì thực sự không sống được với sự thật nên khi gặp những cảnh trái ý nghịch lòng thì sẽ phơi bày ra sự tham lam, sân hận, si mê, hoài nghi và kiêu mạn. Thậm chí sự biểu hiện còn mãnh liệt hơn cả những người không có sự hiểu biết về đạo Phật. Đó là kết quả của quá trình gượng ép, đè nén chứ không phải là quá trình dùng trí tuệ bát nhã  để thấy rõ thật tánh của vạn pháp nhằm hoá giải những u mê, lầm lạc, nghịch cảnh,…

Người ở đời và trong đạo - Phần lớn rơi vào kiến chấp “Ngũ thập tri thiên mệnh” – Con người đến năm mươi tuổi là sự hiểu biết đã tròn đầy, biết cả việc trời. Do vướng vào kiến chấp nên họ không nhận ra – Nếu chỉ biết việc trời thì không thể nhập vào cõi Phật. Họ tự cho rằng việc họ làm là đúng, chuẩn xác nhất và khi gặp những người không đồng thuận sẽ dẫn đến tranh luận, chống trái. Từ đó sân hận, si mê nổi lên gây ra bao điều phiền muộn. Kết quả người tranh hơn lẫn kẻ chịu thiệt đều rơi vào khổ não, đánh mất an lạc. Đến với đạo Phật là buông bỏ cái tôi; Bỏ cái tôi đi thì có cái gì gọi là ta biết, ta hiểu. Không có cái ta biết thì làm gì có sự tranh luận gây não hại, buồn khổ nhau. Nếu bạn vẫn cố chấp giữ cái ta biết thì cứ hãy giữ lấy muộn phiền và đau khổ. Đến khi đặt thân xuống dưới ba tấc đất thì bạn hãy xem lại cái ta biết, ta hiểu đó còn không? Nếu bạn không học cách buông bỏ thì hiển nhiên cái tôi đó vẫn tồn tại tại tuỳ theo nghiệp quả mà trôi lăn trong 3 cõi. Nếu bạn vẫn chấp giữ những muộn phiền thì những nẻo giới kiếp sau cũng sẽ chứa đựng nhiều đau khổ.

Hiện trạng Phật giáo mập mờ, hỗn độn không phải chỉ biểu hiện ở một vài quốc gia mà là cả trên thế giới. Cụ thể việc tranh chấp về ngôi đền giữa Thái Lan và Campuchia cho thấy Phật giáo chỉ còn là một “Cái bánh vẽ”. Cả hai quốc gia này đều có tín đồ Phật giáo đông đảo nhưng thật sự họ đã không sống được trong đạo nên mới xảy ra những tranh chấp không cần thiết. Vì lẽ người sống trong đạo Phật là cho đi, là buông bỏ chứ không phải là tranh chấp, giành giật tài vật mang về bất kể mạng sống. Thêm nữa, Thái Lan liên tục xảy ra những bất ổn chính trị trong khoảng thời gian gần đây dẫn đến mất mát, đau khổ cho con người là trái với đạo Phật. Đạo Phật là bất tranh, bất bạo động. Ngay tại Ấn Độ, đạo Phật cũng chỉ còn là những di tích văn hoá, những thắng cảnh du lịch. Đạo Phật hiện tại tựa như là một chiếc bình cổ quý giá có nắp đậy kín với hoa văn đẹp, trang nhã bên ngoài và dường như trống rỗng ở bên trong. Nhân loại có thể không còn nhận biết hoặc đang hoài nghi giá trị của chiếc bình cổ. Nhân loại đã đặt ra những câu hỏi: Chiếc bình cổ kia có chứa đựng món hàng có giá trị nào không? Làm cách nào để mở nắp chiếc bình cổ quý giá? Và … nếu trống rỗng bên trong thì chúng ta dùng để chứa món hàng gì? Hay là nhân loại nên thừa nhận đây là một chiếc bình cổ quý giá? Cuối cùng, nhân loại thừa nhận “Đây là chiếc bình cổ quý giá”. Có lẽ đạo Phật trở thành cái bình quý giá là vì đó là chiếc bình cổ và vì nhân loại không rõ biết Phật Thích Ca đã tạo ra chiếc bình kia nhằm chứa đựng vật gì ?

Thật vậy, sau nhiều cuộc vận động “Lợi mình, lợi người”, đạo Phật được công nhận là tài sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.