Chủ Nhật, 8 tháng 9, 2013

Giáo dục, khoảng trống và thực trạng (Phần 1)

 Thực trạng ngành giáo dục hiện nay đã không còn chú trọng đến việc rèn luyện nhân cách, đạo đức cho con người. Người học trò bước vào ngành giáo dục bằng một sự gượng ép mà không bắt nguồn từ sự yêu thích học hỏi. Cùng với một dung lượng kiến thức khổng lồ, không sáng rõ, không có giá trị thực tiễn cho cuộc sống,… được nhồi nhét vào bộ não không được nâng cấp về mặt vật chất xuyên suốt quá trình con người ra đời và tiến hóa.
Việc học trở nên quá tải đối với những hệ thần kinh non nớt, nhỏ bé. Người học trò ngày nay phần lớn rất chán ngán việc học.
Thêm nữa, người học trò không nhận thức rõ giá trị của việc học.
Học để làm gì?
Cha mẹ có học đâu mà vẫn giàu, có “của ăn, của để” trong khi đó có khối người được đào tạo qua trường lớp kỹ sư, bác sĩ, giáo viên,… với vô số bằng cấp vẫn thất nghiệp, đói nghèo.
Với lối sống thực dụng và quyền trẻ em được “khuếch đại” những người giáo viên có tâm huyết khó thể răn dạy những cô cậu học trò. Họ thật sự mệt mỏi, chán chường việc giáo dục nhưng họ không dễ rời bỏ việc dạy học. Họ đã được “đào tạo” để nhằm vào việc dạy học, việc dạy học đảm bảo cơm áo gạo tiền cho bản thân và gia đình. Từ bỏ việc giáo dục sẽ đưa họ vào tình trạng bấp bênh trong cuộc sống.
Quả thật, ngọn lao khi đã phóng đi khó thể thu hồi lại. Những người đang làm trong công tác giáo dục bị rơi vào tình huống “Tiến thoái lưỡng nan” và đành “nhắm mắt” bước đi. Việc giáo dục tiến cũng được, thoái cũng được, đến đâu hay đến đó, trước mắt là làm cho xong trách nhiệm mà ngành giáo dục giao phó. Dù vậy những người giáo viên không tránh khỏi điều tủi nhục và buồn bã.
Lối sống thực dụng, quyền trẻ em, đồng tiền trở nên có giá trị hơn nhân cách, kiến thức của các thầy cô. Những người học trò chán học, trở nên rất khó dạy bảo, đánh mất hẳn sự ngoan hiền. Chỉ cần người giáo viên rầy mắng học trò thì sẽ bị ngành giáo dục khiển trách. Nếu chẳng may việc đến tai phụ huynh thì phần lớn trường hợp rầy la học trò của giáo viên bị giới phụ huynh không tiếc lời miệt thị, mắng nhiếc.
Không rõ từ bao giờ người phụ huynh học sinh được quyền xâm phạm nhân cách của giáo viên?
Có lẽ từ khi con người trói vào quan niệm “Có tiền là có tất cả”. Người học trò không cần việc học, cha mẹ người học trò không coi trọng việc học.
Ngành giáo dục trở nên thừa thải vì không có sự cải cách phù hợp với tình hình hiện nay, định hướng giáo dục lại không sáng rõ, chạy theo thành tích của các nhà quản lý, áp lực của xã hội.
Trường lớp, cơ sở vật chất đã xây dựng, không tổ chức giảng dạy thì dùng vào việc gì?
Người học trò và gia đình “bị buộc” cho con em đến trường. Ngành giáo dục thì lại không thật rõ trói con người vào việc học để làm gì?
Xã hội đặt ra áp lực cho ngành giáo dục về việc giảng dạy cũng không rõ biết “Học để được gì?”. Với hàng loạt sai lầm con người đặt ra yêu cầu cho giới trẻ “Hãy học đi mà không cần nhận thức rõ giá trị của việc học”.
Chính từ những áp lực không thật rõ ràng mà cả phụ huynh lẫn học trò đều không nhận thức được giá trị việc học là cần thiết.
Theo yêu cầu từ xã hội con người bỏ tiền ra mua ngành giáo dục sự thừa nhận “Là công dân có văn hóa” và không cần biết giá trị thật của việc học.
Giáo viên là người truyền dạy kiến thức, nhân cách của cả thế hệ tương lai lại không được xã hội coi trọng và bị tước đoạt mọi quyền hạn, phương tiện hỗ trợ việc giảng dạy.
Khi đó, người giáo viên còn có thể làm được việc gì?
Người giáo viên trong xã hội hiện tại cơ hồ như là những chiến sĩ được đẩy ra chiến trường mà không có bất kỳ một thứ vũ khí nào, không có một tấc sắt trong tay và họ phải hoàn thành trách nhiệm tối quan trọng là phải chiến thắng, phải giữ gìn toàn vẹn lãnh thổ đất nước.
Điều này có thể thực hiện được không?
Người giáo viên đang rơi vào tình trạng bức bách, dồn ép đến đường cùng.
Mặt khác, những ngành phụ trợ cho ngành giáo dục được bảo trợ đến có phần vô lý. Hơn 20 năm trước, một bộ sách giáo khoa ra đời được sử dụng luân chuyển. Điều này có nghĩa là những thế hệ sau vẫn học cùng một quyển sách với thế hệ trước. Xét ở mức độ tiết kiệm vật chất, điều này ít nhiều có sự chuẩn mực. Do lượng sách không nhiều nên người học trò rất quý trọng sách vở.
Ngày nay thì sao?
Một bộ sách giáo khoa ra đời chỉ có tuổi thọ một năm vì năm sau đã có sự cải cách, thay đổi theo chương trình của bộ giáo dục. Trên thực tế nội dung bộ sách gần như không có sự thay đổi nhưng xã hội lại đồng thuận làm đó.
Tại sao?
Vì việc làm đó giúp giải quyết việc làm cho một lực lượng người. Nếu ta xét ở góc độ tiết kiệm vật chất thì dường như con người đang hoang phí vật chất. Dường như việc làm của nhân loại đang áp dụng rộng rãi ở thời điểm hiện tại là làm biến dạng vật chất nhằm lấy đi giá trị thặng dư của những người lao động sản xuất trực tiếp sản phẩm tiêu dùng thiết yếu, tạo ra rất nhiều giá trị thặng dư ảo, không thật.
Nếu xét trên diện rộng và lâu dài thì tôi đảm bảo rằng việc làm biến dạng vật chất không có lợi ích bằng việc tiết kiệm vật chất. Vấn đề giải quyết lực lượng lao động ở xã hội không thể xây dựng dựa theo định hướng sai lầm, không sáng rõ. Bởi lẽ khi không có công việc ở những ngành nghề làm biến dạng vật chất vô ích và việc phân định giá trị thặng dư xã hội hợp lý thì những người lao động sẽ tìm đến những việc làm ở những ngành nghề có giá trị hữu ích hơn.
Không chỉ vậy! Việc sử dụng hoang phí vật chất tạo ra lượng sách giáo khoa dư thừa dẫn đến con người không xem trọng sách vở, đồ dùng học tập. Người học trò sẽ không dùng lại bộ sách giáo khoa chỉ mới được dùng qua 1 lần hoặc chưa từng dùng đến nhưng là sách giáo khoa của năm học trước vì mặc cảm không “bằng chị, bằng em”.
Thói quen hưởng thụ, hoang phí, thể hiện cái tôi đang được nuôi lớn ở giới trẻ ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Từ một sự sai lầm trong tư duy của thế hệ trước tạo ra vô số sai lầm trong nhận thức của thế hệ sau. Việc sửa sai sẽ mất rất nhiều thời gian, trải qua nhiều thế hệ. Bởi lẽ giới trẻ ngày nay không mặn mà với việc đọc sách nuôi dưỡng tâm hồn, rèn luyện nội tâm, tu thân.
Giới trẻ đang sống hưởng thụ, đam mê thể hiện cá tính, phong cách và bị cuốn vào những trò chơi ở các phương tiện truyền thông, phim ảnh,…
Việc học không đúng mực đã khiến giới trẻ chán ngán việc đọc sách. Nếu con người không sớm nhận ra những lỗ hỏng nhằm cùng sửa sai thì nhân loại sẽ rơi dần vào những hậu quả nghiệt ngã, khó lường và tàn khốc.
Tại sao tôi cứ mãi nói về vấn đề giáo dục?
Vì dù con người sống trong thời đại nào thì giáo dục cũng là ngành then chốt quyết định tương lai của nhân loại. Quả thật tôi mệt nhoài với việc trình bày các vấn đề liên quan đến ngành giáo dục.
Nếu tôi không nói thì ai sẽ nói?
Đến bao giờ mới có người lên tiếng ở góc độ tổng thể, khách quan?
Cũng như những vấn đề khác được trình bày trong bộ sách tôi thật sự không nhằm vào việc thể hiện cá nhân. Đó chỉ những điều tôi nhìn thấy, nhận biết và tôi đã nói thật lòng mình bằng vào sự khách quan, không chỉ trích, không xuyên tạc, không tô hồng vấn đề,…
Nếu cứ mãi nói về cái tâm của người làm công tác giáo dục, việc giáo viên bây giờ bị cuốn vào căn bệnh thành tích của ngành giáo dục,… thì đến bao giờ mới nói đến tận cùng?
Những con số thống kê liên quan đến vấn đề giáo dục có bao nhiêu phần trăm thể hiện thực chất?
Bao nhiêu người được đào tạo qua trường lớp không tìm được công việc thích hợp mà phải làm công nhân trong các xí nghiệp may, công nhân sản xuất rượu bia, làm nhân viên tiếp thị, nhân viên quán bar, café,…?
Vì chạy theo thành tích mà có bao nhiêu người tốt nghiệp lại không có đủ kiến thức chuyên môn, kiến thức phổ thông và nhân cách đạo đức làm người.
Có lẽ ngành giáo dục đang phát triển mà thiếu đi sự định hướng sáng rõ. Thế nên việc đào tạo mới trùng lấp, tràn lan mà không có tính chuyên sâu nhằm đáp ứng theo nhu cầu thực tế xã hội.
Còn người học thì cũng không định hướng được rõ ràng con đường tiến thân nên không chọn được ngành học thích hợp. Vì thế người học không tích lũy được lượng kiến thức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu công việc. Kết quả có không ít người có trong tay nhiều loại bằng cấp mà không thể tìm được một công việc ổn định, thích hợp, đành làm công nhân, nông dân, nhân viên bảo vệ,… Số người học khác rơi vào tình trạng “lỡ thầy, lỡ thợ” không biết xoay chuyển, sống như thế nào trong cuộc sống bon chen, cám dỗ, thực dụng,…
Cũng như những bộ ngành khác, hiện trạng ngành giáo dục đang có những bước đi chệch choạng. Người có công trở thành kẻ gây ra tội, đáng chê trách,... Gần đây là việc một cậu học sinh dùng máy ghi hình
quay lại việc gian lận trong thi cử. Trong khi việc xử lý sai phạm của những người làm sai trong công tác giáo dục chưa được sáng rõ thì việc ghi hình cảnh tiêu cực của cậu học sinh lại được đưa ra mổ xẻ. Cậu học sinh bị trói vào việc vi phạm quy chế thi cần được có hình phạt thích đáng. Nếu việc này được thực thi thì về sau liệu còn ai dám chỉ ra những sai phạm, tiêu cực của ngành giáo dục cũng như ở các bộ ngành khác.
Nếu điều đó xảy ra thì phải chăng xã hội đang cố bao che, dung túng cho những việc làm tiêu cực, sai phạm tồn tại?
Tôi sẽ kể một câu chuyện.
Có một gã ăn trộm tìm cách đột nhập vào một tòa nhà sang trọng. Hắn không ngờ rằng “Đó là sào huyệt của một nhóm khủng bố quốc tế, buôn bán vũ khí, ma túy, bắt cóc tống tiền”. Sau khi vào trong tòa nhà, tên trộm tình cờ nghe được kế hoạch đặt bom khu trung tâm thương mại và việc ám sát một nguyên thủ quốc gia. Tên trộm rất run sợ và trốn thoát ra ngoài. Hắn quyết định đến cơ quan an ninh trình bày những gì “mắt thấy, tai nghe”. Không may cho hắn, viên cảnh sát địa phương lại hỏi hắn “Đột nhập vào nhà người khác làm gì?”. Tên trộm thành thật khai báo, ngay lập tức hắn bị tống giam và chờ ngày xét xử mà chưa kịp trình bày âm mưu của nhóm tội phạm nguy hiểm.

Vào thời xa xưa, những tên trộm sẽ bị trừng phạt bằng việc chặt tay. Việc làm của lực lượng an ninh trên có khác nào là hành động “chặt tay” tên trộm và tự “làm mù” mắt của chính mình.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét